Ekolo�ka udru�enja iz Hrvatske, Madjarske i SCG populari�u i tra�e bolju za�titu poplavne doline Dunava

25 February 2004

Ovo je jedno od najvećih poplavnih područja Dunava u Srednjoj Evropi i njegovom srednjem toku. Le�i na u�ću Drave u Dunav, a prote�e se od Seksarda u Mađarskoj do Dalja u Hrvatskoj, odnosno Bogojeva u Vojvodini. Germenc, Beda, Karapand�a, �arkanj, Vrblje, Petre�, Mente�, Mono�torski, Apatinski i Kopački rit predstavljaju delove iste celine koja je ispresecana dr�avnim i administrativnim granicama. Na osnovu nacionalnih zakona o za�titi prirode za�tićeno je 64.855 hektara područja. Mađarski deo poseduje najvi�u kategoriju za�tite jer je u celini za�tićen u sklopu Nacionalnog parka "Dunav - Drava", u Hrvatskoj je deo područja od 15.534 ha za�tićen u kategoriji Parka prirode "Kopački rit", a deo od 7.700 ha u kategoriji istoimenog Posebnog zoolo�kog rezervata, dok je u SCG 19.648 ha za�tićen kao specijalni rezervat prirode "Gornje Podunavlje". Postoje, međutim, i delovi poplavne doline, naročito u Hrvatskoj i SCG, koji nisu za�tićeni ili ne u�ivaju primerni status za�tite.Na tri jezika, hrvatskom, mađarskom i srpskom, u plakatu je istaknut međunarodni značaj ovog područja. Na osnovu odredbi Konvencije o vla�nim područjima od međunarodnog značaja, naročito kao stani�ta ptica močvarica na listu takozvanih Ramsarskih područja uključeno je 35.723 hektara u Mađarskoj i Hrvatskoj. Evropski ornitolo�ki značajnim područjem smatra se 89.679 hektara u Hrvatskoj, odnosno Vojvodini i Mađarskoj po 30 hiljada hektara. Temeljne vrednosti ovog područja predstavljaju redovne poplave i dinamika vode, sedimentacija koja dovodi do stvaranja specifičnog poplavnog reljefa, te izuzetna biolo�ka raznovrsnost. Čitavo područje ispresecano starim rukavcima Dunava, barama, močvarama i velikim trstacima. Tu su nepregledne livade visokih �a�eva, a vode su prekrivene belim lokvanjem, ora�kom i nepačkom. Ovde rastu i retke vrste biljaka kao �to su vodene paprat azola, sibirska perunika ili Laksmanijev rogoz. Tu su i značajne povr�ine pra�uma koje sekire i testere jo� nisu stigle uni�titi o čemu svedoče i do 40 metara visoke i s preko 10 metara obima debele crne topole, a ovo područje je domovina i crnog gloga.Poplavna dolina Dunava je i najva�nije mrestili�te riba dunavskog sliva, a do sada je zabele�eno 55 vrsta ribe, odnosno vrlo značajne populacije �arana, �tuke, smuđa i soma, koje neretko narastu i preko 50 kilograma. Podučje pru�a �ivotne uslove za vi�e od 20 hiljada ptica močvarica, te ugro�enim vrstama sisara ,vidra, divljih mačaka, slepih mi�eva. Osnovne delatnosti u području predstavljaju �umarstvo, lovstvo, vodoprivreda, poljoprivreda, stočarstvo, ribolov, a u poslednje vreme i turizam. Ekolo�ka udru�enja upozoravaju da se isu�ivanjem, melioracijama i kanalizacijom reka ugro�avaju vla�na i poplavna područja. Stare �ume hrasta i topola su posečene, umesto njih sađene su planta�e evroameričkih topola, a nekvalitetno gazdovanje �umama ima dugogodi�nji negativan uticaj na biolo�ku raznovrsnost područja. Intenzivno lovno gazdovanje, pak, dovelo je do prevelike brojnosti jelena i divljih svinja, �to je uni�tilo deo stani�ta.- Nizom akcija u sve tri dr�ave �elimo povećati interesovanje za plovnu dolinu Dunava, da se ona efikasnije za�titi, i racionalnim kori�ćenjem sačuvaju vrednosti. Cilj nam je da se celo područje, bez obzira na dr�avne granice, proglasi nacionalnim parkom, da u sve tri dr�ave ima jednak status za�tite, te da se pokrene postupak kako bi dobilo status Rezervata Biosfere - izjavio je Boris Erg, član Izvr�nog odbora ekolo�kog pokreta "Plavi Dunav" u Apatinu.